CHAPTER ONE: Presentation of the Mongol Cyrillic
1.1. Танилцуулга – 3-Р ХЭСЭГ
1930 оноос латин үсгийг тэр хэвээр нь авч хэрэглэж байсан боловч латин үсэг монгол хэлэнд зохицохгүй байна гэж үзээд 1941 онд “Монголын шинэ үсгийг тогтоох тухай” 22/18 дугаар тогтоол гарсан. Тус тогтоолд “Монгол үсгийг латинчлахад мөнхүү латин үсэгт монгол хэлэнд хэрэглэгдэх тэмдэг дутагдалтай ба мөн хэвлэлийн талын дутагдал их, техникийн бэрхшээл тохиолдож байна” гэж үзээд шинэ үсэг зохиож хэрэглэхээр тогтжээ. Тэр тухай тус тогтоолд “Мөн тус орны соёл боловсролын цаашдын хөгжил нь гагцхүү Зөвлөлт Холбоот Улсын ард түмэнтэй ах дүүгийн холбоог бэхжүүлэх, түүний баялаг соёлыг эзэмших замаар явах болно.” гэж тусгаад шинэ үсгийг буюу Кирилл үсгийг хэрэглэхээр тогтсон байна.
1.1. Presentation – PART 3
Since 1930, the Latin alphabet had been used as it was, but in 1941, it was considered that the Latin alphabet was not suitable for the Mongol language, and in 1941, the Resolution No. 22/18 “On the Establishment of a New Mongol Alphabet” was issued. This resolution stated that “the Latin alphabet lacks the symbols used in the Mongol language, and that it causes many printing shortcomings and technical difficulties” which resulted in the creation and use of a new alphabet. This resolution also stated that “The further development of the country’s culture and education will proceed only through strengthening fraternal ties with the people of the Soviet Union and mastering its rich culture.” It was then decided to use the Cyrillic alphabet as the new alphabet.
1.1. Présentation – 3ème PARTIE
Depuis 1930, l’alphabet latin était utilisé tel quel. Cependant, en 1941, il fut jugé inadapté à la langue mongole, et la résolution n° 22/18 “À propros de l’établissement d’un nouvel alphabet mongol” fut promulguée. Cette résolution stipulait que “l’alphabet latin manque de symboles utilisés dans la langue mongol, et engendre de nombreuses difficultés d’impression ainsi que des problèmes techniques”, justifiant ainsi la création et l’adoption d’un nouvel alphabet. Elle affirmait également que “le développement de la culture et de l’éducation du pays ne pourra se faire qu’en renforçant les liens fraternels avec le peuple de l’Union soviétique et en s’appropriant sa riche culture”. Il fut alors décidé d’adopter l’alphabet cyrillique.
Тухайн үед Монгол улстай соёл, эдийн засаг, улс төрийн хувьд хамгийн гүн холбоотой орос үндэстэн нь латин үсэг хэрэглээгүй кирилл үсэгтэй, (кирилл үсэг нь монгол хэлэнд хэрэглэхэд үсгийн тоо баялаг тул нэмэлт үсэг маш цөөн шаардагдана) мөн дундад Ази ба сибирийн олон үндэстэн сүүлдээ дээрх шалтгаанаар латин үсгээ орхиж кирилл үсэгт шилжин орсон, түүнчлэн монгол угсаатан болох буриад, халимагууд бас кирилл үсэгт шилжсэн зэрэг шалтгаанаас эцэстээ монгол бичгээ кирилл үсгээр солихоор шийджээ. Ийнхүү орос кирилл үсэгт ө, ү тэмдэгт нэмэн зохиож, 1946 оноос албан ёсоор кирилл үсэгт шилжжээ.
At that time, the Russians, who had the closest cultural, economic, and political ties to Mongolia, did not use the Latin alphabet but used the Cyrillic alphabet (the Cyrillic alphabet being rich in letters, very few additional letters were needed to use it for the Mongol language), and many Central Asian and Siberian nations eventually abandoned the Latin alphabet and changed in favour of the Cyrillic alphabet for the same above reasons. The Buryats and Kalmyks, who are ethnic Mongols, also changed to the Cyrillic alphabet. Thus, the Russian Cyrillic alphabet was adjusted by adding the letters ö (ө) and ü (ү), and was officially adopted in 1946.
À cette époque, les Russes, qui entretenaient les liens culturels, économiques et politiques les plus étroits avec la Mongolie, n’utilisaient pas l’alphabet latin mais l’alphabet cyrillique (ce dernier, riche en lettres, ne nécessitait que peu d’ajouts pour la langue mongole). De nombreuses nations d’Asie centrale et de Sibérie finirent par abandonner l’alphabet latin au profit du cyrillique pour les mêmes raisons. Les Bouriates et les Kalmouks, étant des ethnies mongoles, adoptèrent également l’alphabet cyrillique. Ainsi, l’alphabet cyrillique russe fut adapté par l’ajout des lettres ö (ө) et ü (ү), et fut officiellement adopté en 1946.
Ойролцоо үсэгтэй үндэстнүүд харилцан нэгнийхээ бичиг үсгийг сурах, соёлоо солилцоход илүү дөхөмтэй байдаг ажээ.
1983 оны Ц. Дамдинсүрэн, Б. Осор нарын “Монгол үсгийн дүрмийн толь” хэмээх бүтээл дэх 64 дүрэм.
Өдгөө 1983 онд Ц.Дамдинсүрэн, Б.Осор нарын гаргасан монгол үсгийн дүрмийн тольд хавсарсан дүрмийг хүчин төгөлдөр мөрдөж, 2018 онд энэхүү толийг баримтлан гаргасан “Монгол хэлний зөв бичих дүрмийн журамласан толь”-ийг тэргүүлэх эрдэмтэд оролцсон баг боловсруулан, улс даяар мөрдөж байна.
It is said that it is easier for nations with similar scripts to learn each other’s scripts and exchange cultures.
64 rules in the work “Mongol language Spelling Dictionary” by Ts. Damdinsuren and B. Osor published in 1983.
The rules attached to the Mongol Language Spelling Dictionary published by Ts. Damdinsuren and B. Osor in 1983 are still valid today, and the “Proper Rules of Mongol Language Spelling Dictionary” published in 2018 based on this dictionary has been enriched by a team of leading scientists and is the current standard throughout the country.
Il est dit qu’il est plus facile pour les nations possédant des systèmes d’écriture similaires d’apprendre leurs écritures respectives et d’échanger leurs cultures.
64 règles de l’ouvrage intitulé “Dictionnaire d’orthographe de la langue mongole” de Ts. Damdinsuren et B. Osor publié en 1983.
Les règles de ce dictionnaire, publié par Ts. Damdinsuren et B. Osor en 1983, sont toujours d’actualité. Le “Dictionnaire des règles d’orthographe de la langue mongole”, publié en 2018 et basé sur ce dictionnaire, a été enrichi par une équipe de scientifiques de renom et constitue la norme actuelle dans tout le pays.
