DOLGORJAV Doljinsuren (1919-1991)

“Нарийн хоолойт найрын дууч” хэмээн алдаршсан Монгол Улсын Гавьяат жүжигчин, нэрт уртын дуучин Должинсүрэнгийн ДОЛГОРЖАВ /1919-1991/

Уртын дуучин Должинсүрэнгийн ДОЛГОРЖАВ 1919 оны долоодугаар сарын 1-нд Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын нутагт төржээ. Ээж Должинсүрэн нь сайхан дуулдаг хүн байсан төдийгүй тэднийх удмаараа дууч улс байв. Тэрээр анх 17 настайдаа Улаанбаатар хотноо “Аж үйлдвэрийн комбинат” /одоогийн Хан-Уул дүүргийн Соёлын төв/-д сайн дурын уран сайханч буюу урлагийн арга хэмжээнүүдэд үйлдвэрээ төлөөлөн идэвхтэй оролцдог байсан бөгөөд 1937-1939 онд цэмбэний фабрикт ажилчин, бригадын даргаар ажиллажээ. Тэр үедээ “Ар хөвч” гэдэг дууг ардын авьяастан Данзандаржаагаас сурч олны өмнө дуулснаар уртын дуучин болох замналаа эхэлсэн гэдэг. Удалгүй Д.Долгоржав цэргийн албанд татагдан, Дорноговь аймгийн Сайншанд, Зүүнбаянд цэргийн алба хаажээ. Тэрээр 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцож явсан ахмад дайчин билээ.
Тухайн үед залуучуудын дунд соёлын ажил олонтоо зохион байгуулагддаг байсан бөгөөд ажилчин ангийн авьяаслаг залуус нэгдэж “Соёлын ордон”-д явдаг байжээ. 1945 онд Д.Долгоржав цэргээс халагдаж ирээд, төв театрт “Дөмөн” дуугаар шалгалт өгч тэнцэн, уртын дуучин, жүжигчнээр ажилд оржээ. Түүнээс хойш Улсын Дуурь Бүжгийн академик театр /одоогийн Улсын Дуурь Бүжгийн Эрдмийн Театр/-т 36 жил ажиллажээ. Тэрээр Ардын жүжигчин, Хөдөлмөрийн баатар Г.Хайдав, Ардын жүжигчин, Хөдөлмөрийн баатар, “Зууны мэдээ” сониноос шалгаруулсан “XX зууны манлай дуучин” Ц.Пүрэвдорж нартай Дуурийн театрт нэг өрөөнд хамт ажилладаг байв.

Түүний уртын дууны анхны багш нь Данзандаржаа гэдэг хүн бөгөөд харин мэргэжлийн багш нь “Зууны мэдээ” сониноос шалгаруулсан “XX зууны манлай уртын дуучин” МУГЖ Ж.Дорждагва юм. Мөн өөрийнх нь шавь нь МУГЖ уртын дуучин Д.Баттөмөр юм.

Үндэсний их баяр наадмын бөхийн барилдааны өмнө МУГЖ Д.Долгоржавын дуулсан “Дөрвөн цаг” дуу эгшиглэдэг байжээ.

Түүний талаар Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ч.Буянхишиг ярихдаа “Долгоржав гуай маш цэвэрхэн болоод цээл хоолойтой хүн. Дуунуудаа ч маш ганган дуулсан байдаг. Үзэсгэлэнтэй сайхан байгальтай газар төрсөн болоод ч тэр үү хоолой нь цаанаа л нэг л тунгалаг, нэг л тансаг, нэг л сайхан” гэжээ. Мөн тэрээр “Долгоржав гуай ер нь бол их инээд алдсан, сонин хүн шүү дээ. Тоглосон дүрүүд нь ч мөн тийм байдаг” хэмээн дурсан байдаг.

Тэрээр 1947 онд “Дэлхийн залуучууд оюутны анхдугаар их наадам”-д уртын дуугаар оролцон Монгол ардын уртын дууг гадаад ертөнцөд анх сурталчилсан байна.

Мөн 1949 онд “Дэлхийн залуучууд оюутны II их наадам”-д оролцсон бөгөөд 1955 онд Ази, Европын орнуудаар аялж, үндэсний сонгомол уртын дууг анх удаа дуулж танилцуулсан түүхтэй. 1947-1980 онд тэрээр БНХАУ, ЗХУ, Чехословак, Румын, Болгар, Вьетнам, Энэтхэг, Бирма, Франц зэрэг дэлхийн олон орны урлагийн тайзнаа айлчлан тоглож байжээ.

Уран бүтээл

Д.Долгоржав нь гоцлол дууны ангийн анхны дуучдын нэг бөгөөд Монгол ардын уртын дууны нэрт уран бүтээлчийн урын санд “Дөрвөн цаг”, “Хулст нуур”, “Шалзат баахан шарга”, “Дөмөн”, “Тоорой банди”, “Хүрэн толгойн сүүдэр”, “Ар хөвчийн унага” зэрэг уртын дуунууд байсан нь Монголын радиогийн алтан сан хөмрөгт хадгалагдан үлджээ. Мөн тэрээр төрсөн нутгийнхаа “Нэрстэй хүрэн тайга” ардын дууг дуулж түмэн олондоо хүргэжээ.
Тэрээр “Учиртай гурван толгой” дуурийн “Найрын дууг” 1500 гаруй удаа дуулсан бөгөөд түүнээс хойш энэ дууг Д.Долгоржав шиг дуулсан дуучин хараахан гараагүй байна хэмээн хөгжим судлаачид онцлон тэмдэглэгдсэн байдаг. Тиймээс ард түмэн түүнийг “найрын дууч” хэмээн өргөмжилж, хайрлан хүндэлж, найр цэнгэл бүр дээр энэ дуу эгшиглэдэг байв. Мөн Д.Долгоржав нь 500 гаруй хоор дуунд оролцож, 30 гаруй жүжиг, дуурьд туслах дүр бүтээсэн.

Мөн тэрээр “Хүргэн хүү” кинонд нэгдлийн малчин Баавай, “Манай Аялгуу” кинонд өөрийн нэрээр дүрээ мөнхөлснөөс гадна “Ардын элч”, “Дайсны цэргүүдээ сонсоцгоо” зэрэг кинонд туслах дүр бүтээжээ.

Бүтээсэн зарим дуурийн дүрүүд

Б.Дамдинсүрэн “Учиртай гурван толгой” – Уртын дуучин
Б.Дамдинсүрэн “Жаргалын зам” – Жалсар
Б.Дамдинсүрэн “Шарай голын гурван хаан” – Шар гэрт хаан
Б.Дамдинсүрэн “Тэмцэл” – Номуундарь
С.Гончигсумлаа “Үнэн” – Балбар
Д.Лувсаншарав “Ханбүргэд” – Ерэнтэй
Д.Лувсаншаравын “Шивээ хиагт” – Партизан-дуучин
П.И.Чайковский “Евгений Онегин” – Трике

Шагнал урамшуулал

1942.10.12 – Ардын биеийн тамирын ажил гүйцэтгэх хорооны үнэмлэх – Ардын биеийн тамирын ажил гүйцэтгэх хороо.
1945.09.20 – Цэргийн үнэмлэх – Хөвсгөл аймаг.
1956.10.05 – Алтан үсгийн үнэмлэх – БНМАУ хөгжимт драматик театрын захиргаа.
1956.11.12 – Гавьяат жүжигчин – БНМАУ-ын Гавьяат цолны үнэмлэх.
1956.11.12 – Хүндэт үнэмлэх – БНМАУ-ын Үйлдвэрчний Эвлэлүүдийн төв зөвлөл.
1957.03.16 – Жуух бичиг – БНМАУ-ын Цэрэг ба нийгмийг аюулаас хамгаалах хэргийг эрхлэх яам.
1961.10.10 – Хөвсгөл аймаг байгуулагдсаны 30 жилийн ойн жуух бичиг – Хөвсгөл аймгийн Ардын Депутатуудын хурлын гүйцэтгэх захиргаа.
1969.08.03 – Алтан гадас одон – БНМАУ-ын ардын их хурал.
1969.10.20 – Баярын бичиг – БНМАУ-ын Дуурь бүжгийн улсын театрын захиргаа.
1969.11.01 – Халхын голын ялалтын 30 жилийн ойн медал – БНМАУ-ын Ардын Их Хурал.
1972.03.30 – Жуух бичиг – Говь-Алтай аймгийн Ардын Депутатуудын хурлын гүйцэтгэх захиргаа.
1976.02.05 – Милитарист Японыг ялсны 30 жилийн ойн медал – БНМАУ-ын Ардын Их Хурал.
1981.07.09 – Монгол Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойн хүндэт медаль – БНМАУ-ын Ардын Их Хурал.
1989.07.01 – ДБУА театрын хүндэт тэмдэг – ДБУА театр.
1991.06.26 – Монгол Ардын хувьсгалын 70 жилийн ойн хүндэт медаль – БНМАУ-ын ерөнхийлөгч.

Эх сурвалж:
Д. Долгоржавын гэр бүл.
Сонгодог Хөгжмийн сан нэвтрүүлэг, дугаар 33 – https://soundcloud.com/mongolian-national-radio/songodog-khgzhmiyn-san-8
https://montsame.mn/en/read/194396
Юндэнбат С. Уртын дуучдын танилцуулга. Уб., 2007. 15 тал.


DOLGORJAV Doljinsuren /1919-1991/, the honoured actor of Mongolia, a famous long song singer, known as the “high voice singer of celebrations”

The long song singer DOLGORJAV Doljinsuren, was born on July 1st, 1919 in Tosontsengel sum /administrative division of a province/, in the province of Khuvsgul. His mother, Doljinsuren, on top of being a great singer was also from a lineage of singers. At the age of 17, he first came to the city of Ulaanbaatar and volunteered at the “Industrial Combination” (currently the Cultural Center of Khan-Uul District) as a singer and actively performed in art events representing the factory. He then became brigade leader in the woollen cloth fabrication unit between 1937 and 1939. During that time, he learned the long song “Ar Khovch” from the ardiin aviyaastan /a person of talent among the common folk/ Danzandarjaa which marked the beginning of his career as a long song singer. Soon after, he was drafted into military service, serving in Sainshand and Dzungbayan of Dornogovi province. He is also a military veteran who fought in the liberation war of 1945.
At that time, a lot of cultural works were organised among the youth, and talented young people from the working class were joining the “Palace of Culture”. In 1945, after being discharged from the army, Dolgorjav D. successfully passed the audition at the Central Theater with the long song “Dumun” and became a full time actor and long song singer. Since then, he has worked at the National Academic Theatre of Opera and Ballet for 36 years. At the Opera House, he shared the same dressing room with Khaidav G. /People’s Artist, and Hero of Labour/ and Purevdorj Ts. /People’s Artist, Hero of Labour, “Best of the 20th century” in the Male Opera Singer Category from the Mongol newspaper “Zuunii Medee” /.

His first long song teacher was Danzandarjaa, and his professional teacher was the “Best of the 20th century” in the Male Long Song Singer Category from the Mongol newspaper “Zuunii Medee”, State Honoured Artist Dorjdagva J. One of his renowned students was the long song singer and State Honoured Artist Battumur D.

During the National Naadam Festival, the wrestling competition used to always start with the song “Durvun Tsag”, sung by Dolgorjav D.

While remembering him, the honoured cultural figure of Mongolia Buyankhish Ch. said, “Dolgorjav’s voice was very clean and clear, and he sang his songs very elegantly, with very nice ornaments. His voice was rich with a crystalline, graceful and beautiful timbre which may have been influenced by the beautiful and pristine nature from where he grew up.” She also described his personality saying “Dolgorjav was a quite interesting and joyful person, and it is worth noting that some of the roles he performed were very close to his natural character.”

In 1947, he participated in the first “World Festival of Youth and Students” and promoted Mongol folk songs to the outside world for the first time.

Also, in 1949, he participated in the second “World Festival of Youth and Students”, and in 1955, he went to Asian and European countries to sing the national selection of long songs for the first time. Between 1947 and 1980, he visited the art scene of many countries around the world, including China, the Soviet Union, Czechoslovakia, Romania, Bulgaria, Vietnam, India, Burma, and France.

Works of Art

Dolgorjav D. is one of the first singers of the solo class and a well-known artist of Mongol traditional long songs. His contribution to the long songs’ repertoire includes “Durvun Tsag”, “Khulst Nuur”, “Shalzat Baahan Sharga”, “Dumun”, “Tooroi Bandi”, “Khuren Tolgoi Suuder”, “Ar Khovchiin Unaga” which were preserved in the Mongol National Radio’s golden archive. He also brought “Nerstei Khuren Taiga”, a folk song from his native land, to a broad audience.
He performed the long song “Nairiin Duu” in the opera “Uchirtai Gurvan Tolgoi” more than 1500 times, and it was noted by music researchers that no one could yet impersonate or sing this piece as well as Dolgorjav D. Therefore, he was well respected and honoured by the public who named him “the high voice singer of celebrations” and widely enjoyed his song “Nairiin Duu” at every celebration. Dolgorjav D. also participated in more than 500 choirs and played supporting roles in more than 30 plays and operas.

In addition to have immortalised the role of herdsman Baavai in the movie “Khurgen Khuu” and the role as his own name in the movie “Manai Ayalguu”, he played supporting roles in films such as “Ardiin Elch” and “Daisnii Tserguudee Sonsotsgoo”.

Some of his opera roles

Damdinsuren B. “Uchirtai Gurvan Tolgoi” – Long song singer
Damdinsuren B. “Jargaliin Zam” – Jalsar
Damdinsuren B. “Sharai Goliin Gurvan Khaan” – Shar gert khaan
Damdinsuren B. “Temtsel” – Nomuundari
Gonchigsumlaa S. “Unen” – Balbar
Luvsansharav D. “Khanburged” – Yerentei
Luvsansharav D. “Shivee Khiagt” – Partisan – Singer
Piotr Ilitch Tchaïkovski “Eugene Onegin” – Trike

Honours and Awards

1942.10.12 – Certification of the People’s Physical Education Committee – People’s Physical Education Committee.
1945.09.20 – Military cardKhuvsgul province.
1956.10.05 – Golden Letter Certification – Administration of the Musical Drama Theater of the People’s Republic of Mongolia.
1956.11.12 – State Honoured Actor – Certificate of Honoured title of the People’s Republic of Mongolia.
1956.11.12 – Certificate of Honour – Central Council of Trade Unions of the People’s Republic of Mongolia.
1957.03.16 – Memorandum – Ministry of Military Affairs and Protection of Society from Threats of the People’s Republic of Mongolia.
1961.10.10 – Memorandum of the 30th anniversary of the establishment of Khuvsgul province – Executive administration of the congress of people’s deputies of Khuvsgul province.
1969.08.03 – Order of the Polar Star – People’s Congress of the People’s Republic of Mongolia.
1969.10.20 – Celebration Letter – Administration of the National Academic Theatre of Opera and Ballet of the People’s Republic of Mongolia.
1969.11.01 – Commemorative Medal of the 30th anniversary of the victory of battles of Khalkhin Gol – People’s Congress of the People’s Republic of Mongolia.
1972.03.30 – Memorandum – Executive administration of the Congress of People’s Deputies of Gobi-Altai province.
1976.02.05 – 30th anniversary Medal “For the Victory over Japan” – People’s Congress of the People’s Republic of Mongolia.
1981.07.09 – Honorary Medal for the 60th anniversary of the People’s Revolution of Mongolia – People’s Congress of the People’s Republic of Mongolia.
1989.07.01 – Honorary Badge – National Academic Theatre of Opera and Ballet.
1991.06.26 – Honorary Medal of the 70th Anniversary of the People’s Revolution of Mongolia – President of the People’s Republic of Mongolia.

Sources:
Dolgorjav’s family.
Сонгодог Хөгжмийн сан нэвтрүүлэг, дугаар 33 – https://soundcloud.com/mongolian-national-radio/songodog-khgzhmiyn-san-8
https://montsame.mn/en/read/194396
Юндэнбат С. Уртын дуучдын танилцуулга. Уб., 2007. page 15.


DOLGORJAV Doljinsuren /1919-1991/, l’acteur honoré de la Mongolie, un célèbre chanteur de chants longs, connu comme le “chanteur des célébrations à la voix aiguë”

Le chanteur de chants longs DOLGORJAV Doljinsuren, est né le 1er juillet 1919 à Tosontsengel sum /département administratif d’une province/, dans la province de Khuvsgul. Sa mère, Doljinsuren, en plus d’être une grande chanteuse, était également issue d’une lignée de chanteurs. À l’âge de 17 ans, il est venu pour la première fois dans la ville d’Ulaanbaatar et s’est porté volontaire au sein de la “Combinaison industrielle” (actuellement le Centre culturel du district de Khan-Uul) en tant que chanteur et s’est activement produit dans des événements artistiques représentant l’usine. Il devient ensuite chef de brigade dans l’unité de fabrication de draps de laine entre 1937 et 1939. C’est durant cette période qu’il apprit le chant long “Ar Khovch” de l’ardiin aviyaastan /une personne de talent au sein du peuple/ Danzandarjaa, ce qui marqua le début de sa carrière de chanteur de chants longs. Peu de temps après, il fut enrôlé au service militaire, servant à Sainshand et Dzungbayan de la province de Dornogovi. Il est également un vétéran militaire qui a combattu pendant la guerre de libération de 1945.
À cette époque, de nombreuses œuvres culturelles étaient organisées par la jeunesse et les jeunes talents issus de la classe ouvrière rejoignaient le « Palais de la culture ». En 1945, après avoir été libéré de l’armée, Dolgorjav D. passa avec succès l’audition au Théâtre central avec le chant long “Dumun” et devint un acteur et chanteur de chants longs à plein temps. Depuis lors, il a travaillé au Théâtre National Académique d’Opéra et de Ballet pendant 36 ans. À l’Opéra, il partage la même loge avec Khaidav G. /Artiste du peuple, héros du travail/ et Purevdorj Ts. /Artiste du peuple, héros du travail, « Meilleurs du 20ième siècle » dans la catégorie chanteur d’opéra masculin du journal mongol « Zuunii Medee » /.

Son premier professeur de chant long fut Danzandarjaa, et son professeur professionnel fut le “Meilleur du 20e siècle” dans la catégorie Chanteur masculin de chant long du journal mongol « Zuunii Medee », l’artiste honoré d’État Dorjdagva J. L’un de ses élèves renommés était le chanteur de chants longs et artiste honoré d’État Battumur D.

Pendant le Festival national du Naadam, la compétition de lutte commençait toujours par la chanson “Durvun Tsag”, chantée par Dolgorjav D.

Tout en se souvenant de lui, la figure culturelle honorée de Mongolie Buyankhish Ch. déclarait : “La voix de Dolgorjav était très nette et claire, et il chantait ses chansons avec beaucoup d’élégance, avec de très beaux ornements. Sa voix était riche d’un timbre cristallin et gracieux qui était sans doute influencé par la nature belle et vierge où il grandit”. Elle décrivit également sa personnalité en disant: “Dolgorjav était une personne des plus intéressante et joyeuse, et il convient de noter que certains des rôles qu’il a interprétés étaient très proches de son caractère naturel.”

En 1947, il participe au premier “Festival mondial de la jeunesse et des étudiants” et promeut pour la première fois les chansons folkloriques mongoles dans le monde extérieur.

Aussi, en 1949, il participe au deuxième “Festival mondial de la jeunesse et des étudiants”, et en 1955, il se rend dans les pays asiatiques et européens pour chanter pour la première fois la sélection nationale de chants longs. Entre 1947 et 1980, il visita la scène artistique de nombreux pays à travers le monde, dont la Chine, l’Union soviétique, la Tchécoslovaquie, la Roumanie, la Bulgarie, le Vietnam, l’Inde, la Birmanie et la France.

Œuvres

Dolgorjav D. est l’un des premiers chanteurs de la classe solo ainsi qu’un artiste bien connu des chants longs traditionnels mongols. Sa contribution au répertoire des chants longs comprend “Durvun Tsag”, “Khulst Nuur”, “Shalzat Baahan Sharga”, “Dumun”, “Tooroi Bandi”, “Khuren Tolgoi Suuder”, “Ar Khovchiin Unaga” qui ont été conservés dans les précieuses archives de la radio nationale mongole. Il a également apporté “Nerstei Khuren Taiga”, une chanson folklorique de son pays natal, à un large public.
Il a interprété le chant long “Nairiin Duu” de l’opéra “Uchirtai Gurvan Tolgoi” plus de 1500 fois, et les musicologues ont noté que nul ne pouvait encore imiter ou chanter cette pièce aussi bien que Dolgorjav D. Par conséquent, il était très respecté et honoré par le public qui le nomma “chanteur des célébrations à la voix aiguë” et écoutait joyeusement sa chanson “Nairiin Duu” à chaque célébration. Dolgorjav D. a également participé à plus de 500 chœurs et joué des seconds rôles dans plus de 30 pièces de théâtre et opéras.

En plus d’avoir immortalisé le rôle du berger Baavai dans le film “Khurgen Khuu” et le rôle de son propre nom dans le film “Manai Ayalguu”, il a joué des seconds rôles dans des films tels que “Ardiin Elch” et “Daisnii Tserguudee Sonsotsgoo”.

Quelques-uns de ses rôles d’opéra

Damdinsuren B. “Uchirtai Gurvan Tolgoi” – Chanteur de chant long
Damdinsuren B. “Jargaliin Zam” – Jalsar
Damdinsuren B. “Sharai Goliin Gurvan Khaan” – Shar gert khaan
Damdinsuren B. “Temtsel” – Nomuundari
Gonchigsumlaa S. “Unen” – Balbar
Luvsansharav D. “Khanburged” – Yerentei
Luvsansharav D. “Shivee Khiagt” – Partisan – Chanteur
Piotr Ilitch Tchaïkovski “Eugene Onegin” – Trike

Honneurs et récompenses

1942.10.12 – Certification du Comité populaire d’éducation physique – Comité populaire d’éducation physique.
1945.09.20 – Carte militaire – province de Khuvsgul.
1956.10.05 – Certification Lettre d’or – Administration du Théâtre dramatique musical de la République populaire de Mongolie.
1956.11.12 – Acteur honoré d’État – Certificat de titre honorifique de la République populaire de Mongolie.
1956.11.12 – Certificat d’honneur – Conseil central des syndicats de la République populaire de Mongolie.
1957.03.16 – Mémorandum – Ministère des affaires militaires et de la protection de la société contre les menaces de la République populaire de Mongolie.
1961.10.10 – Mémorandum du 30ème anniversaire de la création de la province de Khuvsgul – Administration exécutive du congrès des députés du peuple de la province de Khuvsgul.
1969.08.03 – Ordre de l’étoile polaire – Congrès populaire de la République populaire de Mongolie.
1969.10.20 – Lettre de célébration – Administration du Théâtre académique national d’opéra et de ballet de la République populaire de Mongolie.
1969.11.01 – Médaille commémorative du 30ème  anniversaire de la victoire des batailles de Khalkhin Gol – Congrès populaire de la République populaire de Mongolie.
1972.03.30 – Mémorandum – Administration exécutive du Congrès des députés du peuple de la province de Gobi-Altai.
1976.02.05 – Médaille du 30ème anniversaire “Pour la victoire sur le Japon” – Congrès du peuple de la République populaire de Mongolie.
1981.07.09 – Médaille d’honneur pour le 60ème anniversaire de la Révolution populaire de Mongolie – Congrès populaire de la République populaire de Mongolie.
1989.07.01 – Insigne d’Honneur – Théâtre Académique National d’Opéra et de Ballet.
1991.06.26 – Médaille d’honneur du 70ème anniversaire de la révolution populaire de Mongolie – Président de la République populaire de Mongolie.

Sources:
Famille de Dolgorjav.
Сонгодог Хөгжмийн сан нэвтрүүлэг, дугаар 33 – https://soundcloud.com/mongolian-national-radio/songodog-khgzhmiyn-san-8
https://montsame.mn/en/read/194396
Юндэнбат С. Уртын дуучдын танилцуулга. Уб., 2007. page 15.


Түүний бичсэн зарим дуунууд
Some of his recorded performances
Certaines de ses performances enregistrées

https://uuguul.com/mongol-traditional-long-song-khulst-nuur/

Гэрэл зураг
Photographs
Photographies

Д.Долгоржавын гэр бүлийнхэн хувийн зургийн цомгоосоо доорх зургуудыг УУГУУЛ төслийн ажилд сайхан сэтгэлээр хуваалцсан юм. Тус зургууд нь Д.Долгоржавын гэр бүлийн өмч бөгөөд зохиогчийн эрхээр хамгаалагдсан болно.

Dolgorjav’s family kindly shared the following picture from their private collection and allowed UUGUUL to use them for educational purposes. Note that these photographs are copyrighted and are the property of Dolgorjav’s family.

La famille de Dolgorjav a aimablement partagé les photos suivantes de leur collection privée et a permis à UUGUUL de les utiliser à des fins éducatives. Notez que ces photographies sont protégées par les droits d’auteur et sont la propriété de la famille de Dolgorjav.



Долгоржавын нэрийн үнэмлэх
Dolgorjav’s name card
Carte de visite de Dolgorjav



Жамъяангийн хамтаар тоглолтоо толилуулж буй нь
Dolgorjav performing with Jamyan
Dolgorjav jouant avec Jamyan


Вьетнам уран бүтээлч Долгоржавын тухай өөрсдийн сонинд нийтэлсэн нь. Хоёрдахь нүүрэнд Улаанбаатар хотын Сүхбаатарын талбайн зураг харагдаж байна.
Illustration of Dolgorjav by a Vietnamese artist for a representation in a Vietnamese newspaper. On the second page we can see a drawing of the Sukhbaatar Square, in Ulaanbaatar.
Illustration dans un journal vietnamien de Dolgorjav par un artiste vietnamien pour une représentation. Sur la deuxième page, nous pouvons voir un dessin de la place Sukhbaatar, à Ulaanbaatar.


Долгоржавын бичвэр, тэмдэглэлүүд
Writing and notes of Dolgorjav
Écriture et notes de Dolgorjav


Долгоржав нэр нь үл мэдэгдэх хуурч эмэгтэйн хамт
Dolgorjav with a female khuurch (name unknown)
Dolgorjav avec une khuurch (nom inconnu)




Олны хүндэтгэлийг хүлээсэн жүжигчин Цэрэндорж, жүжигчин Цогзолмаа нарын хамт
Picture of the revered actor Tserendendev, the revered actress Tsogzolmaa, and the revered actor Dolgorjav
Photo de l’acteur révéré Tserendendev, de l’actrice révérée Tsogzolmaa et de l’acteur révéré Dolgorjav











Долгоржавын сүүлчийн хөрөг (1991 он)
The last picture taken of Dolgorjav (1991)
La dernière photo prise de Dolgorjav (1991)


Долгоржав “Дэлхийн залуучууд, оюутны их наадам”-аар Европт хийсэн аялан тоглолтын диплом
Travel journal of Dolgorjav during his tour in Europe for the “World Festival of Youth and Students”
Carnet de voyage de Dolgorjav lors de sa tournée en Europe pour le “Festival mondial de la jeunesse et des étudiants”


Долгоржав агсаны гэр бүлийнхэнтэй уулзах үеэр (Ж.Оргил, Стив Э.Морел, Д.Урантуяа, Э.Хишигбаяр нар)
During the meeting with the family of Dolgorjav (Orgil J., Steve E. Morel, Urantuya D., Khishigbayar E.)
Lors de la rencontre avec la famille de Dolgorjav (Orgil J., Steve E. Morel, Urantuya D., Khishigbayar E.)

Related Articles